Język polski to prawdziwa dżungla pełna językowych pułapek, fałszywych przyjaciół i wyrazów, które z pozoru brzmią identycznie, ale tylko jeden z nich jest grzeczny w towarzystwie profesora Miodka. Dziś na warsztat bierzemy dwóch, a właściwie „obydwu” jegomościów. Albo może jednak „obydwóch”? No właśnie – która forma jest poprawna? Która nada się na randkę z gramatyką, a która powinna zostać w konfesjonale języka potocznego? Jeśli też zastanawiałeś się kiedyś, którą formę wybrać, kontynuuj lekturę – nie tylko rozwiejemy wątpliwości, ale zrobimy to z uśmiechem!
Obydwa i jego gramatyczni kuzyni
Na początek warto poznać podstawową wersję – „obydwa”. To liczebnik zbiorowy, który oznacza „dwa elementy z określonej grupy”. Używamy go w mianowniku lub bierniku rodzaju męskoosobowego i niemęskoosobowego. Przykład? Proszę bardzo:
– Kupiłem obydwa bilety na koncert, żebyś nie musiał wybierać między Taco a Quebonafide.
No dobrze, ale tu nie ma jeszcze ani „obydwu”, ani „obydwóch”! Spokojnie, cierpliwości – jak w dobrym thrillerze, wszystko się zaraz wyjaśni.
Obydwu – przyjaciel gramatycznie poprawny
Forma obydwu to dopełniacz, celownik i miejscownik liczebnika „obydwa”. Innymi słowy – gdy trzeba powiedzieć, do kogo coś należy, dla kogo to jest lub o kim mowa, „obydwu” staje się twoim najlepszym przyjacielem. Spójrzmy na to w praktyce:
– Zazdroszczę obydwu braciom tej umiejętności szybkiego myślenia.
– Mówiłem już o obydwu nauczycielach – jeden uczył mnie cierpliwości, drugi… też, ale inaczej.
I tu pojawia się nasza główna bohaterka – wątpliwość. „Obydwu czy obydwóch”? A może jedno i drugie? No to przejdźmy do sedna.
Obydwu czy obydwóch – finał gramatycznej rozgrywki
I teraz uwaga – oba wyrazy, obydwu i obydwóch, są uznawane za poprawne. Tak, naprawdę! Ale… (a gdzie bylibyśmy bez tego językowego „ale”), forma obydwu jest zdecydowanie częstsza i zalecana w sytuacjach oficjalnych, podczas gdy obydwóch to wariant rzadszy, występujący głównie w mowie potocznej.
W praktyce oznacza to tyle, że mówiąc do szefa: „Przekazałem zadania obydwu kolegom”, zyskujesz punkt za styl. Ale kiedy powiesz do kumpla: „Obydwóch ich wygoniłem z imprezy”, świat się nie zawali. Rzecz w tym, że forma „obydwu” brzmi elegancko, natomiast „obydwóch” – nieco siermiężnie, choć nadal mieści się w granicach normy językowej.
Czy to naprawdę aż taka różnica?
Z pozoru nie, ale jeśli chcesz dbać o swój język niczym o roślinki na parapecie, warto wybierać odpowiednią formę w zależności od sytuacji. Dla formalnych e-maili, prezentacji, CV – celuj w „obydwu”. Dla żartów przy piwie, anegdot i opowieści spod budki z kebabem – „obydwóch” spokojnie wystarczy. Tak jak w modzie, tak i w języku: są sytuacje na dres i takie, w których warto ubrać koszulę.
Gramatyczny skrótowiec – szybka ściąga dla zapominalskich
- obydwu – poprawna forma zalecana w dopełniaczu, celowniku, miejscowniku (np. „pomagam obydwu kolegom”)
- obydwóch – dopuszczalna, ale mniej oficjalna forma używana w tych samych przypadkach co „obydwu”
- W mowie potocznej obie formy są używane wymiennie, ale w tekstach formalnych stawiaj na „obydwu”
Język polski, mimo że czasem potrafi być bardziej pokręcony niż fabuła serialu, daje nam pewną swobodę – ale z jasno wyznaczonymi granicami. W przypadku dylematu: obydwu czy obydwóch, najlepiej kierować się kontekstem i smakiem językowym. Trochę jak z doborem przypraw – wszystko zależy od dania, które chcesz przygotować.
Przeczytaj więcej na: https://feminin.pl/obydwu-czy-obydwoch-jak-brzmi-poprawna-forma-i-kiedy-jej-uzywac/.